Jest to stara rasa niemiecka, o której wzmianki pochodzą z XIII wieku. Nazwa Hovawarta odnosi się do dwóch słów niemieckich: "Hof" - podwórze i "Warte" - pilnować. Rasa występowała przede wszystkim w górach Harz i w Szwarcwaldzie. Hovawart pilnował wiejskich gospodarstw.

Hovawart to duży pies należący do grupy molosów. Może być czarny podpalany, złoty lub czarny. Ma spokojny i zrównoważony charakter, jest nieufny wobec obcych, bardzo lubi dzieci. Może być wykorzystywany jako pies stróżujący i obrończy. Z jego zalet często korzysta policja.